5. Sınıf3. Ünite: Canlıların Yapısına Yolculuk2. Bölüm · 2. Kısım
Destek ve Hareket Sistemi: Eklemler
Kemiklerin birleştiği yerleri, eklemlerin hareket derecesine göre çeşitlerini ve vücudumuzda nerelerde bulunduklarını öğreniyoruz.
🎯 Öğrenme Çıktısı
FB.5.3.2Destek ve hareket sisteminin yapı ve görevlerini açıklayabilme
- Eklemi tanımlar.
- Eklemleri hareket derecesine göre sınıflandırır.
- Eklem çeşitlerinin vücuttaki yerlerine örnekler verir.
1. Eklem Nedir?
Eklem: İki ya da daha fazla kemiğin birbirine bağlandığı yerlerdir.
Eklemler, bağladıkları kemiklerin hareket etme derecesine göre üçe ayrılır: oynar, yarı oynar ve oynamaz eklem.
2. Oynar (Hareketli) Eklem
- Bağladığı kemiklerin kolayca ve geniş hareket etmesini sağlar.
- Omuz, dirsek, kalça, diz ve parmaklardaki eklemler oynar eklemdir.
- İki kemik arasında boşluk ve eklem sıvısı bulunur; kemiklerin uçlarında eklem kıkırdağı vardır.
Neden sıvı var?Eklem sıvısı, kapı menteşesine sürülen yağ gibi çalışır. Sürtünmeyi azaltır, kemiklerin rahat hareket etmesini sağlar.
3. Yarı Oynar Eklem
- Oynar eklemden daha az, oynamaz eklemden daha fazla hareket sağlar; hareketi sınırlıdır.
- İki kemik arasında kıkırdak bulunur, eklem sıvısı bulunmaz.
- Kemikler, aradaki kıkırdağın esnekliği kadar hareket edebilir.
- Omurgadaki bazı eklemlerde, göğüs kafesinde ve alt çenede bulunur.
4. Oynamaz Eklem
- Kemiklerin testere dişi gibi birbirine sıkıca kaynamasıyla oluşur.
- Hiç hareket etmez.
- Kafatası kemikleri arasında ve kuyruk sokumunda bulunur.
Biliyor musun?Yeni doğan bebeklerin kafatası kemikleri henüz tam kaynaşmamıştır. Bu yumuşak bölgelere “bıngıldak” denir. Kemikler büyüdükçe kaynaşır ve oynamaz eklem oluşur.
5. Eklemleri Karşılaştıralım
| Eklem | Hareket | Arada ne var? | Örnek |
|---|---|---|---|
| Oynar | Çok | Boşluk, eklem sıvısı, uçlarda kıkırdak | Omuz, dirsek, diz, parmak |
| Yarı oynar | Az (sınırlı) | Kıkırdak (sıvı yok) | Omurga, göğüs kafesi, alt çene |
| Oynamaz | Yok | Kemikler kaynaşmış | Kafatası, kuyruk sokumu |
⭐ Özetle
- Eklem, iki ya da daha fazla kemiğin birleştiği yerdir.
- Oynar eklem çok hareket eder; arasında eklem sıvısı vardır (omuz, diz).
- Yarı oynar eklem az hareket eder; arasında kıkırdak vardır (omurga, alt çene).
- Oynamaz eklem hiç hareket etmez; kemikler kaynaşmıştır (kafatası).
📝 Eklemler Etkinlikleri
Öğrendiklerini etkinlikle tekrar et.
📚 3. Ünite kaynakları
🧭 Bölüm Girişi
🖥️ Sunumlar
📊 Ölçme ve Değerlendirme
🏅 PYBS Soruları
📌 Tüm 5. Sınıf Konu Özetleri
Bunu kullanmak istiyorum çok güzel