5. Sınıf3. Ünite: Canlıların Yapısına Yolculuk2. Bölüm · 1. Kısım
Destek ve Hareket Sistemi: Kemikler ve Kıkırdak
İskelet sisteminin görevlerini, kemiklerin şekillerine göre çeşitlerini ve kıkırdağın vücudumuzdaki önemini öğreniyoruz.
🎯 Öğrenme Çıktısı
FB.5.3.2Destek ve hareket sisteminin yapı ve görevlerini açıklayabilme
- İskelet sisteminin görevlerini açıklar.
- Kemikleri şekillerine göre sınıflandırır ve örnekler verir.
- Kıkırdağın yapısını ve görevlerini açıklar.
1. Destek ve Hareket Sistemi
Destek ve hareket sistemi: Vücudumuza destek veren, iç organlarımızı koruyan, yürüme, koşma, yazı yazma gibi hareketleri yapmamızı ve dik durmamızı sağlayan sistemdir.
Destek ve hareket sistemimiz iskelet ve kaslardan oluşur.
İskelet sistemi: Vücuttaki kemik, kıkırdak ve eklemlerin birleşmesiyle oluşur.
2. İskelet Sisteminin Görevleri
- Vücudumuza destek ve şekil verir.
- Kaslarla birlikte hareket etmemizi sağlar.
- İç organlarımızı darbelere karşı korur. Kafatası beyni, kaburgalar kalp ve akciğerleri korur.
- İçindeki kırmızı kemik iliği kan hücrelerini üretir.
- Kalsiyum, magnezyum ve fosfor gibi mineralleri depolar.
- Kasların ve organların tutunacağı yüzeyi oluşturur.
🧩 İskelet Sisteminin Görevleri
İskeletin görevlerini etkinlikle pekiştir.
3. Kemik Çeşitleri
Kemik doku: İnsanların ve omurgalı hayvanların iskeletindeki kemikleri oluşturan dokudur. Canlı kemik hücreleri ve depolanmış minerallerden oluşur. Mineraller kemiğe sertlik ve dayanıklılık kazandırır.
Kemikler şekillerine göre üçe ayrılır:
🦴 Uzun Kemikler
- Boyu eninden fazla olan kemiklerdir.
- Kollarda: pazu, ön kol ve el parmak kemikleri.
- Bacaklarda: uyluk, kaval, baldır ve ayak parmak kemikleri.
- Vücudumuzdaki en uzun kemik uyluk kemiğidir.
🦴 Kısa Kemikler
- Boyu, eni ve kalınlığı birbirine yakın olan kemiklerdir.
- El bilek kemikleri, ayak bilek kemikleri ve omurlar kısa kemiktir.
🦴 Yassı Kemikler
- Levha şeklinde, geniş yüzeyli kemiklerdir.
- Kafatası, göğüs, kürek, kaburga ve kalça (leğen) kemikleri yassı kemiktir.
Kolay hatırlaUzun: kol ve bacak · Kısa: bilek ve omur · Yassı: kafatası, kaburga, kalça
4. Kıkırdak
Kıkırdak: Kemiğe göre daha yumuşak ve esnek yapıdır.
Bulunduğu yerler: burun, kulak kepçesi, soluk borusu, kemiklerin uçları ve kemiklerin birleşme noktaları.
- Eklem yerlerinde kemiklerin birbirine sürtünüp aşınmasını önler.
- Düz ve kaygan olduğu için eklemlerdeki hareketi kolaylaştırır.
- Büyüme döneminde uzun kemiklerin uçlarındaki kıkırdak, kemiğin büyümesini ve boyumuzun uzamasını sağlar.
Kendin dene!Burnunun ucuna ve kulak kepçene dokun. Esneyip eski hâline dönmesinin nedeni, bu bölgelerde kemik değil kıkırdak bulunmasıdır.
⭐ Özetle
- Destek ve hareket sistemi iskelet ve kaslardan oluşur; iskelet kemik, kıkırdak ve eklemlerden oluşur.
- İskelet destek verir, organları korur, kan hücresi üretir ve mineral depolar.
- Uzun kemik: uyluk, pazu · Kısa kemik: bilek, omur · Yassı kemik: kafatası, kaburga.
- En uzun kemik uyluk kemiğidir.
- Kıkırdak esnektir; kemiklerin aşınmasını önler ve boyca uzamayı sağlar.
📝 Kemikler ve Kıkırdak Etkinlikleri
Öğrendiklerini etkinlikle tekrar et.
📚 3. Ünite kaynakları
🖥️ Sunumlar
📊 Ölçme ve Değerlendirme
🏅 PYBS Soruları
📌 Tüm 5. Sınıf Konu Özetleri
